Ergonomia stanowiska pracy na produkcji – podnośniki stanowiskowe BLOKSMA

Z tego artykułu dowiesz się:

– jakie są normy dźwigania w pracy zgodnie z Kodeksem pracy,
– jakie mogą być skutki dźwigania w pracy,
– jak zaplanować ergonomiczne stanowisko pracy z wykorzystaniem podnośników stanowiskowych,
– jakie są korzyści z ergonomicznego planowania stanowisk pracy.

Dźwiganie w miejscu pracy i ergonomia stanowisk pracy są ściśle ze sobą powiązane. Ergonomia odgrywa istotną rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas wykonywania zadań związanych z dźwiganiem ciężarów lub przedmiotów. Niepoprawne dźwiganie lub/i dźwiganie zbyt ciężkich przedmiotów może prowadzić do urazów kręgosłupa, mięśni i stawów.

Flagowym rozwiązaniem firmy BLOKSMA są podnośniki stanowiskowe, które służą do optymalizowania ergonomii stanowisk pracy poprzez podnoszenie pojemników lub palet z komponentami na ergonomiczną wysokość.

Normy dźwigania w zakładach pracy

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych określa m.in., co oznacza termin „ręczne prace transportowe” – jest to każdy rodzaj transportowania lub podtrzymywania przedmiotów, ładunków lub materiałów przez jednego lub więcej pracowników, w tym przemieszczanie ich poprzez: unoszenie, podnoszenie, układanie, pchanie, ciągnięcie, przenoszenie, przesuwanie, przetaczanie lub przewożenie (na podstawie art. 237 [15] §1 Kodeksu pracy, rozdział 1, §2.)

Paragraf 6.1 tego rozporządzenia mówi o tym, że organizacja ręcznych prac transportowych, w tym stosowane metody pracy powinny zapewnić w szczególności:

1) Ograniczenie długotrwałego wysiłku fizycznego, w tym zapewnienie odpowiednich przerw w pracy na odpoczynek;

2) Wyeliminowanie nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego pracownika, a zwłaszcza urazów kręgosłupa, związanego z rytmem pracy wymuszonym procesem pracy;

3) Ograniczenie do minimum odległości ręcznego przemieszczania przedmiotów;

4) Uwzględnienie wymagań ergonomii.

W Polsce przepisy dotyczące masy przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez pracowników również są regulowane przez Kodeks Pracy oraz normy i wytyczne dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.

Masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez jednego pracownika nie może przekraczać:

• dla kobiet – 12 kg przy pracy stałej oraz 20 kg przy pracy dorywczej,
• dla mężczyzn – 30 kg przy pracy stałej oraz 50 kg przy pracy dorywczej,
• ponadto dla kobiet w ciąży – maks. 3 kg / przy wnoszeniu – 1 kg.

Przepisy stanowią również normy dla przedmiotów podnoszonych przez jednego pracownika na wysokość powyżej obręczy barkowej. Ich masa nie może przekraczać:

• dla kobiet – 8 kg przy pracy stałej oraz 14 kg przy pracy dorywczej,
• dla mężczyzn – 21 kg przy pracy stałej oraz 35 kg przy pracy dorywczej.

Normy dźwigania w zakładach pracy

Powtarzające się dźwiganie ciężkich przedmiotów lub nieprawidłowe techniki dźwigania mogą powodować przeciążenie i urazy kręgosłupa, przeciążenie mięśni i stawów, co z kolei może prowadzić do różnych schorzeń, m.in.:

• Zespoły bólowe kręgosłupa (bóle pleców, szyi i dolnej części pleców, ból kręgosłupa lędźwiowego czy szyjnego).
• Dyskopatia (przepukliny dysków międzykręgowych).
• Zapalenie mięśni i ścięgien objawiające się bólem i ograniczeniem ruchomości.
• Stany zapalne stawów (zapalenie stawów kręgosłupa, zapalenie stawów biodrowych).
• Zespoły cieśni nadgarstka – choroba powodująca drętwienia i mrowienia palców i utrudniająca codzienne funkcjonowanie.
• Zespoły przeciążeniowe (zespół przeciążenia ścięgna Achillesa, zespół przeciążenia nadgarstka).
• Mikrouszkodzenia mięśniowe wpływające na ich wydajność i funkcjonowanie.
• Zmęczenie i stres wpływające na ogólną kondycję zdrowotną pracowników.

Praca polegająca na dźwiganiu może być również przyczyną chorób sercowo-naczyniowych, które są główną przyczyną śmiertelności na całym świecie.

Zagadnieniu aktywności fizycznej poświęcone jest badanie przeprowadzone przez zespoły badawcze pod kierownictwem Jean-Philippe’a Empany z Inserm/Université de Paris), we współpracy z Rachel Climie z Baker Heart and Diabetes Institute w Melbourne, w Australii. Badanie trwające 10 lat monitorowało stan zdrowia ponad 10 000 ochotników w wieku od 50 do 75 lat.

Mimo, że aktywność fizyczna uważana jest za naszego największego sojusznika w walce z chorobami sercowo-naczyniowymi, to mogą jednak istnieć istotne różnice w efektach ochronnych w zależności od jej rodzaju i natężenia, takiego jak regularne i intensywne uprawianie sportu, wysiłek przy pracy z ciężkimi przedmiotami, ogólnie rozumiana aktywność fizyczna, czy nawet spacerowanie.

Stan zdrowia układu sercowo-naczyniowego uczestników badania oceniano na podstawie zdrowia ich tętnic. Mierzono tzw. baroreceptory, które zlokalizowane w ścianach tętnic szyjnych i aorty stanowią jeden z elementów układu sprzężenia zwrotnego między układem nerwowym a układem sercowo-naczyniowym, którego zadaniem jest utrzymywanie w miarę stałej wielkości wartości ciśnienia tętniczego.

Nie zagłębiając się w tym artykule w medyczne szczegóły badania (więcej informacji o przeprowadzonym badaniu można znaleźć pod tym linkiem https://presse.inserm.fr/en/is-physical-activity-always-good-for-the-heart/59365/), na podstawie jego wyników zespół Jean-Philippe’a Empany Empana sugeruje, że aktywność fizyczna oparta na sporcie zmniejsza ryzyko problemów z sercem. Jednak uciążliwe aktywności (takie jak stałe podnoszenie ciężkich przedmiotów w pracy) mogą być szkodliwe dla prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, a zwłaszcza wiązać się z zaburzeniami rytmu pracy serca.

Zachowane normy dźwigania a wypadki w pracy – roszczenia cywilnoprawne

Nadmierny wysiłek pracownika przy dźwiganiu ciężarów może być uznany za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, także wtedy, gdy przestrzegane były wymagania BHP i stosowanie się do norm związanych z organizacją ręcznych prac transportowych. Wypadki przy pracy to oznaczają nie tylko możliwość roszczeń cywilnych poszkodowanego, ale również koszty absencji i przestojów produkcyjnych, kary administracyjne oraz podwyższenie składki wypadkowej. W przypadku firm z rozpoznawalną marką duże znaczenie mogą mieć również ewentualne straty wizerunkowe.

Planowanie ergonomicznego stanowiska pracy z wykorzystaniem podnośnika stanowiskowego

Zaplanowanie ergonomicznego stanowiska pracy przy wykorzystaniu podnośników stanowiskowych jest ważne, aby zapewnić pracownikom komfort, bezpieczeństwo i efektywność w wykonywaniu zadań.

Podnośniki stanowiskowe (znane również pod pojęciem windy stanowiskowe) znacząco zmniejszają lub całkowicie eliminują czynność schylania się lub dźwigania wykonywaną przez pracownika produkcji, dzięki podnoszeniu pojemników lub palet z komponentami na ergonomiczną wysokość.

Dzięki temu operator pracuje wydajniej. Jest mniej zmęczony, nie odczuwa bólów pleców/kręgosłupa, rzadziej bierze zwolnienie lekarskie, rzadziej zmienia pracę. Osiągając lepsze wyniki (KPI) staje się coraz większą wartością dla organizacji, w której pracuje.

Zaplanowanie ergonomicznego stanowiska pracy z wykorzystaniem podnośników stanowiskowych wymaga zrozumienia indywidualnych potrzeb pracowników oraz ich zadań. Inwestycje w tego typu rozwiązania przynoszą wiele korzyści, m.in.:

• pozytywne przechodzenie audytów BHP,
• zadowolenie pracownika
• zwiększona wydajność pracy
• mniej przestojów spowodowanych zwolnieniami lekarskimi
• ograniczenie kosztów związanych z procesami rekrutacji nowych pracowników
• przyciąganie najlepszych pracowników
• korzystny employer branding powodujący wyróżnienie się na rynku jako pracodawca dbający o dobrostan i komfort pracowników